بررسی سودمندی قارچ اندوفیت Piriformospora indica و باکتری Azospirillum Sp. در افزایش تحمل گندم رقم سرداری (Triticum aestivum) به تنش شوری

حاجی نیا, سمیه; زارع, محمد جواد; محمدی گل تپه, ابراهیم; رجالی, فرهاد

doi:10.22077/escs.2011.96

بررسی سودمندی قارچ اندوفیت Piriformospora indica و باکتری Azospirillum Sp. در افزایش تحمل گندم رقم سرداری (Triticum aestivum) به تنش شوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سمیه حاجی نیا ¹

محمد جواد زارع ²

ابراهیم محمدی گل تپه ³

فرهاد رجالی ⁴

¹ کارشناس ارشد زراعت

² استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه ایلام

³ استاد گروه بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

⁴ استادیار موسسه تحقیقات آب و خاک کرج

10.22077/escs.2011.96

چکیده

شوری آب و خاک یکی از مشکلات جدی و رو به توسعه در سطح جهان است، که سطح وسیعی از اراضی کشور نیز با این مشکل مواجه هستند. کاربرد میکروارگانیسم‌‌های اندوفیت که از مهمترین میکروارگانیسم‌‌های خاک محسوب می‌شوند، در کاهش تنش‌‌‌های محیطی مانند شوری، به یک راهکار جهانی تبدیل شده است. بنابراین به منظوربررسی اثرات تلقیح قارچ اندوفیت Piriformospora indica و ریزوباکتریهای افزاینده رشد گیاه .Azospirillum sp بر رشد و خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه گندم تحت تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در پاییز سال 1389 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد پنج سطح میکروارگانیسم‌های اندوفیت (قارچ پیریفورموسپورا ایندیکا، باکتری آزوسپیریلوم سویه‌های سازگار به مناطق شور و غیر شور، تلقیح توأم قارچ و باکتری و شاهد) و چهار سطح شوری آب آبیاری (2/0، 4، 8 و 12 دسی زیمنس بر متر) بود. نتایج نشان داد که قارچ پیریفورموسپورا ایندیکا تأثیر مثبت و معنی‌داری بر رشد، میزان زیتوده تر و خشک اندام‌های هوایی، کلروفیل و محلول‌های اسمولیت در گیاهان گندم تلقیح شده تحت شرایط شور و غیر شور داشت، به طوری که کاربرد قارچ منجر به کاهش اثرات سوء شوری و بهبود رشد گیاه گندم گردید. گیاهان گندم تلقیح شده با باکتریهای آزوسپیریلوم از میزان زیتوده، تجمع اسمولیت‌ها و کلروفیل بیشتری برخوردار بودند. تلقیح با باکتری آزوسپیریلوم سویه سازگار به شوری تأثیر مطلوب‌تری بر کلروفیل و میزان زیتوده داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که تحت شرایط شوری می‌توان از میکروارگانیسم‌های اندوفیت در جهت افزایش رشد و عملکرد گیاه گندم استفاده نمود.