ارزیابی تاثیر تنش شوری بر تجمع املاح و عملکرد کمی و کیفی ارقام بهاره ی کلزا

عظیمی گندمانی, محمد; فرجی, هوشنگ; دهداری, اشکبوس; موحدی دهنوی, محسن; علی نقی زاده, مصطفی

doi:10.22077/escs.2009.4

ارزیابی تاثیر تنش شوری بر تجمع املاح و عملکرد کمی و کیفی ارقام بهاره ی کلزا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد عظیمی گندمانی ¹

هوشنگ فرجی ²

اشکبوس دهداری ²

محسن موحدی دهنوی ²

مصطفی علی نقی زاده ²

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه یاسوج

² گروه زراعت واصلاح نباتات دانشگاه یاسوج

10.22077/escs.2009.4

چکیده

شوری خاک از عوامل مهم محدود کنندهی تولیدات کشاورزی است. شوری با تأثیر بر پتانسیل اسمزی محلول خاک و جذب و انباشتگی یونهای معدنی، بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی گیاه را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. به منظور ارزیابی تأثیر تنش شوری بر برخی صفات فیزیولوژیکی هشت رقم کلزای بهاره، این آزمایش در گلخانهی تحقیقاتی دانشگاه یاسوج به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایهی کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. چهار سطح شوری شامل 1/92 (شاهد)، 9/87، 19/6 و 21/94 دسی‌زیمنس بر متر (حاصل از کلرید ‌سدیم و کلریدکلسیم با نسبت 20 به 1 مولی، در محلول هوگلند) به عنوان عامل اول و ارقام به عنوان عامل دوم (ارقام Hyola 330، PP-401-15E، Rgsoo، Oftion 500، Hyola 60،Hyola 401، PP-308-8، PP-401-16) در نظر گرفته شدند. در طی رشد، غلظتK⁺، Na⁺، Ca²⁺ ، Mg²⁺، نسبت⁺K به⁺Na برگ، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و درصد روغن اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که همراه با افزایش شوری، غلظت⁺ K ، نسبت⁺K به⁺Na ، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و درصد روغن دانه کاهش یافت. اما در مقابل، با افزایش شوری غلظت⁺Na ، غلظت Ca²⁺ و غلظت Mg²⁺ افزایش یافت. ارقام با عملکرد دانهی بالاتر (ارقام Hyola 60 و Hyola 330)، به صورت معنی‌داری دارای غلظت کمتر یونهای Na⁺ ، Ca²⁺ و Mg²⁺ و غلظت بالاتر⁺ K و نسبت بالای⁺K⁺/Na برگ بودند. در مجموع در بین ارقام مورد آزمایش به ترتیب ارقام Hyola 60 و Hyola 330 با عملکرد بیشتر به عنوان ارقام متحمل‌‌تر در برابر شوری و ارقام PP-401-15E و Oftion 500 به عنوان ارقام حساس نسبت به شوری ارزیابی شدند.