برآورد ترکیب‌پذیری عمومی صفات فیزیولوژیک مرتبط با تحمل خشکی، عملکرد و میزان اسانس میوه در گشنیز با روش پلی‌کراس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد اصلاح‌نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

3 استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان

چکیده

یکی از عوامل محدود کننده تولید گیاهان دارویی تنش خشکی می‌باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی ترکیب‌پذیری عمومی توده‌های بومی گشنیز برای صفات عملکرد و اجزای عملکرد میوه و محتوای اسانس در رژیم‌های مختلف آبیاری بود. به‌همین منظور 14 خانواده‌ی نیمه‌خواهری حاصل از خزانه‌ی پلی‌کراس در سه آزمایش (بدون تنش، تنش ملایم و تنش شدید) در سال زراعی 1394 در در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه‌ی آماری داده‌ها نشان داد که بیش‌ترین ضریب تنوع فنوتیپی در شرایط عدم تنش مربوط به کلروفیل کل، در شرایط تنش ملایم مربوط به عملکرد میوه و در شرایط تنش شدید مربوط به میزان اسانس میوه بود. هم‌چنین بیش‌ترین ضریب تنوع ژنتیکی در شرایط عدم تنش، تنش ملایم و تنش شدید به ترتیب مربوط به صفات میزان اسانس میوه، عملکرد میوه و میزان اسانس میوه بود. نتایج تجزیه خوشه‌ای براساس ترکیب‌پذیری عمومی صفات مشخص کرد که فامیل‌های ناتنی 8، 9، 10 و 14 برای تولید واریته‌ ساختگی با عملکرد میوه و میزان اسانس بالا در شرایط عدم تنش خشکی مناسب هستند. در شرایط تنش ملایم فامیل‌های 7، 11 و 1، برای تولید واریته‌های با عملکرد میوه‌ و میزان اسانس بالا مناسب هستند و در شرایط تنش شدید فامیل‌های 13، 14، 11، 6 و 7 برای تولید واریته‌های با عملکرد میوه‌ی بالا و فامیل‌های 1، 3، 9، 12 و 7 برای تولید واریته با میزان اسانس بالا مناسب هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Abdalla, M., El-Khoshiban, N., 2007. The influence of water stress on growth, relative water content, photosynthetic pigments, some metabolic and hormonal contents of two Triticium aestivum cultivars. Journal of Applied Sciences Research. 3, 2062-2074.
Ahmadi, A., Ehsanzadeh, P., 2004. Introduction to Plant Physiology (translation). Tehran University Press. [In Persian with English Summary].
Allard, R., 1960. Principles of plant breeding. Inc. John Weley and Sons. New York. 485p.
Arnon, A.N., 1979. Method of extraction of chlorophyll in the plants. Agronomy Journal. 23, 112-121.
Bannayan, M., Nadjafi, F., Azizi, M., Tabrizi L., Rastgoo, M., 2008. Yield and seed quality of Plantago ovata and Nigella sativa under different irrigation treatments. Industrial Crops and Products. 27, 11-16.
Baert, J., Ghesquiere, A. 2010. F1 Performance of tetraploid perennial ryegrass on the basis of the composition of a synthetic variety. In: Huyghe, C. (eds). Sustainable use of Genetic Diversity in Forage and Turf Breeding. Springer. Dordrecht. p. 525-528.
De Araujo, M.R.A., 2001. Variation and heritability in Meadow Bromegrass. University of Saskatchewan, Ph.D. Saskatoon.
Dorostkar, S., Dadkhodaie, A., Heidari, B. 2015. Evaluation of grain yield indices in hexaploid wheat genotypes in response to drought stress. Archives of Agronomy and Soil Science. 61, 397-413.
Ebrahimiyan, M., Majidi, M.M., Mirlohi, A., Noroozi, A., 2013. Physiological traits related to drought tolerance in tall fescue. Euphytica. 190, 401-414.
Emamghoreishi, M., Heidari-Hamedani, G., 2006. Sedative-hypnotic activity of extracts and essential oil of coriander seeds, Iran. Journal of Medicinal Science. 31, 22-27.
Erande, C.S., Kalpande, H.V., Deosarkar, D.B., Chavan, S.K., Patil, V.S., Deshmukh, J.D., Puttawar, M.R. 2014. Genetic variability, correlation and path analysis among different traits in desi cotton (Gossypium arboreum L.). African Journal of Agricultural Research. 9, 2278-2286.
Farshadfar, A., 1997. Plant Breeding Methodology. Taqbostan Press. Kermanshah. PP 558. [In Persian].
Fu, J., Huang, B., 2001. Involvement of antioxidants and lipid peroxidation in the adaptation of two cool-season grasses to localized drought stress. Environmental and Experimental Botany. 45, 105-114.
Hallauer, A., Carena, M., Filho, J.B.M., 2010. Testers and Combining Ability. Quantitative Genetics in Maize Breeding. Springer New York. 6, 383-423.
Ingersoll, C.M., Niesenbaum, R.A., Weigle, C.E., Lehman, J.H. 2010. Total phenolics and individual phenolic acids vary with light environment in Lindera benzoin. Botany. 88, 1007-1010.
Johnson, H.W., Robinson H.F., Comstock, R.E., 1955. Estimates of genetic and environmental variability in soybean. Agronomy Journal. 47, 314-318.
Khodse, M., Chai chi, M.R., Kamali, G., Mazaheri. D., 2004. Growth stages of wheat sensitivity to water stress and its effects on yield. Seed and Plant Improvement Journal. 20, 489-509. [In Persian with English Summary].
Kocheki, A., Sarmdnia. G., 2003. Crop physiology (Translation). Publications Jihad-e-Daneshgah. Mashhad. 189p. [In Persian].
Lutts, S., Kint J.M., Bouharmont, J., 1996. NaCl-induced senescence in leaves of rice (Oriza sativa L.) cultivars differing in salinity resistance. Annals of Botany. 78, 389-398.
Toorchi, M., Aharizad, S., Moghaddam, M., Etedali, F., Tabatabavakili, S.H., 2007. Estimation of genetic parameters and general combining ability of sainfoin landraces with respect to forage yield. Journal of Science and Technology of Agriculture and Natural Resources, Water and Soil Science. 40, 213-223.
Majidi, M.M., Mirlohi A., Amini, F., 2009. Genetic variation, heritability and correlations of agro-morphological traits in tall fescue (Festuca arundinacea Schreb.). Euphytica. 167, 323-331.
Msaada, K., Taarit, M.B., Hosni, K., Hammami M., Marzouk, B., 2009. Regional and maturational effects on essential oils yields and composition of coriander (Coriandrum sativum L.) fruits. Scientia Horticulturae. 122, 116-124.
Nihad, S.A.I., Manidas, A.C., Hasan Hasan, M.A., Honey, O., Latif, M.A. 2021. Genetic variability, heritability, genetic advance and phylogenetic relationship between rice tungro virus resistant and susceptible genotypes revealed by morphological traits and SSR markers. Current Plant Biology. 25, 100194.
Nessabian, S., gholamhoseini, T., Jebel Ameli, F. 2012. Comparison of Iran's medicinal plants exporting comparative advantage with other exporting countries (case study: fennel, badian, anise and corian). Economic Modeling. 6, 75-92.
Pirzad, A., Alyari, H., Shakiba, M., Zehtab-Salmasi, S., Mohammadi, A., 2006. Essential oil content and composition of German chamomile (Matricaria chamomilla L.) at different irrigation regimes. Journal of Agronomy. 5, 451-455.
Said, A.A., 2014. Generation mean analysis in wheat (Triticum aestivum L.) under drought stress conditions. Annals of Agricultural Sciences. 59, 177-184.
Sleper, D.A., West, C.P., 1996. Tall fescue. 15th. Cool season forage grasses. American Society of Agronomy, Madison. PP: 471.
Sreevalli, Y., Baskaran, K., chandra shekara, R., Kuikkarni, R., Sushil, H., Samresh, D., Kukre, J., Ashok, A., Sharmr Singh, K., Srikant, S., Rakesh, T., 2001. Preliminary observation on the effect of irrigation frequency and genotypes on yield and alkaloid concentration in periwinkle. Journal of medicinal and Aromatic plant Science 22, 356-358.
Trivedi, M., Tiwari, R.K., Dhawan, O.P., 2006. Genetic parameters and correlations of collar rot resistance with important biochemical and yield traits in opium poppy (Papaver somniferum L.). Journal of Applied Genetics. 47, 29-38.
Volatil, O., 2000. Coriander (Coriandrum sativum L.). Plant Foods for Human Nutrition. 51, 167-172.
Wang, Z., Huang, B., 2004. Physiological recovery of Kentucky bluegrass from simultaneous drought and heat stress. Crop Science. 44, 1729-1736.
Zargari, A., 2010. Medicinal plants. Tehran University Press, Tehran, Iran. PP. 270. [In Persian with English Summary].
دوره 15، شماره 2
سیاست دسترسی آزاد
تیر 1401
صفحه 299-314
  • تاریخ دریافت: 19 مهر 1399
  • تاریخ بازنگری: 03 بهمن 1399
  • تاریخ پذیرش: 03 اسفند 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 15 فروردین 1401