تعیین حد آستانه تحمل به تنش شوری و برخی ویژگی‌های کمی و فیزیولوژیکی گیاه کاسنی (.Cichorium intybus L)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد

2 مربی پژوهشی، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد

3 محقق، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد

چکیده

گیاهان دارویی از جمله گیاه کاسنی از گیاهان اقتصادی و ارزشمند بوده که لازم است نسبت به ارزیابی تحمل به تنش این گیاه مطالعات کافی صورت گیرد. به این منظور جهت مطالعه تحمل به شوری گیاه کاسنی آزمایشی به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار به‌صورت گلدانی در گلخانه مرکز ملی تحقیقات شوری در سال زراعی 99-1398 انجام شد. تیمارهای پنج سطح شوری آب آبیاری شامل آب شهر (شاهد)، 3، 6، 9 و 12 دسی‌زیمنس بر متر بود. تیمارهای شوری از طریق رقیق‌سازی آب‌شور منطقه اطراف اردکان با آب شرب تهیه شد و بعد از سبز شدن گیاه به مدت 8 ماه بر گیاهان اعمال شد. سپس به‌منظور برآورد آستانه تحمل به تنش شوری و کاهش 50 درصد عملکرد از مدل موس-هافمن استفاده شد. در انتهای آزمایش برخی صفات کمی گیاه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن بود که اعمال سطوح شوری به‌طوری معنی‌داری سبب کاهش تمامی ویژگی‌های موردبررسی شد. به‌طوری‌که افزایش شوری از تیمار شاهد تا شوری 12 دسی‌زیمنس بر متر سبب کاهش 50 درصد ارتفاع بوته، 59 درصد وزن خشک اندام هوایی، 76 درصد وزن خشک ریشه و 72 درصد تعداد آکن در بوته شد. همچنین با افزایش شوری از تیمار شاهد تا شوری 9 دسی‌زیمنس بر متر سبب کاهش 9.68 درصد محتوای آب نسبی و افزایش نشت یونی گیاه به میزان 37.47 درصد شد. افزایش شوری از شاهد تا 12 دسی‌زیمنس بر متر تأثیر معنی‌داری بر کاهش نسبت پتاسیم به سدیم به میزان 96 درصد داشت. کاهش 50 و 100 درصد عملکرد ریشه کاسنی به ترتیب در شوری 5.91 و 14.66 دسی‌زیمنس بر متر حاصل شد. به‌طورکلی با توجه به نتایج به‌دست‌آمده به نظر می‌رسد گیاه کاسنی تحمل بالایی نسبت به شوری ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Anagholi, A., 2008. Salinity tolerance indexes in three Cotton cultivars (Gossypium hirsutum L.). Journal of Agriculture and Natural Resources Sciences. 15, 90-97. [In Persian with English Summary].
Anagholi, A., Tabatabaee, S.A., 2019. Salinity tolerance indices of barley, cotton, canola, and forage sorghum cultivars. Iranian Journal of Soil Science. 33, 45-59. [In Persian with English Summary].
 Arshi, A., Abdin, M.Z., Iqbal, M., 2002. Growth and metabolism of senna as affected by salt stress. Biologia Plantarum. 45, 295-298.
Bybordi, A., Tabatabaei, J., 2009. Effect of salinity stress on germination and seedling properties in canola (Brassica napus L.). Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 37, 71-76.
Boyd, D.C., Rogers, M.E., 2004. Effect of salinity on the growth of Chicory (Cichorium intybus cv. Puna) a potential dairy forage species for irrigation areas. Australian Journal of Experimental Agriculture. 44, 189-192.
Chapman, H.D., Pratt, P.F., 1961. Methods of analysis for soils, plants and waters. University of California, Division of Agricultural Science.
Dkhil, B.B., Denden, M., 2012. Effect of salt stress on growth, anthocyanins, membrane permeability and chlorophyll fluorescence of Okra (Abelmoschus esculentus L.) seedlings. American Journal of Plant Physiology. 7, 174-83.
Farahbakhsh, H., Pasandi Pour, A., Reiahi, N., 2017. Physiological response of henna (Lawsonia inermis L.) to salicylic acid and salinity. Plant Production Science. 20, 237-247.
Farhoudi, R., 2017. Evaluation of drought stress effect on growth, essential oil percentage and essential oil yield of chamomile (Matricaria recutita L. Presov cultivar) and chicory (Cichorium intybus L. local cultivar) in the North of Khuzestan. Journal of Horticultural Science. 31, 122-130. [In Persian with English Summary].
Ghaderi Far, F., Akbarpour, W., Khavari, F., Ehteshamnia, A., 2012. Determination of salinity tolerance threshold in six medicinal plants. Journal of Plant Production. 18, 15-24.
Ghanaatiyan, K., Sadeghi, H., 2016. Evaluation of the effect of NaCl salt stress on some growth traits and antioxidant enzymes in two chicory (Cichorium intybus) seed ecotypes. Iranian Journal of Seed Science and Research. 3, 33-45. [In Persian with English Summary].
Ghavam, M., Azarnivand, H., 2016. Evaluation of seed vigor index of three plants of Artemisia absinthium L., Arcitum lappa L. and Cichorium intybus L. Salinity conditions. Journal of Natural Ecosystems of Iran. 7, 39-49. [In Persian with English Summary].
Gholamzadeh, M., Khodarahmpour, Z., SaediPour, S., 2014. Investigation the effect of different levels of salinity on germination characteristics of Chicory. The 1st National Conference on Stable Agriculture and Natural Resources. Tehran, Iran.
Harati, E., Kashefi, B., Matinizadeh, M., 2017. Investigation of reducing detrimantal effects of salt stress on morphological and physiological traits of (Thymus daenensis Celak.) through salicylic acid application. Plant Production Technology. 16, 111-125. [In Persian with English Summary].
Jahanbakhsh Godehkahriz, S., Khadem Sedighi, S., Ebadi, A., Tavakoli, N., Davari, M., 2017. Effect of calcium on salt tolerance protein expression and activity of antioxidants in borage under salinity condition. Genetic Engineering and Biosafety Journal. 6, 117-129. [In Persian with English Summary].
Jamil, M., Deog Bal, L., Kwang Yong, J., Ashraf, M., Sheong Chun, L., Eui Shik, R., 2006. Effect of salt (NaCl) stress on germination and early seedling growth of four vegetables species. Journal of Central European Agriculture. 7, 273-282.
Javadi, H., Seghatol Eslami, M.J., Moosavi, S.G., 2014. The effect of salinity on seed germination and seedling growth of four medicinal plant species. Iranian Journal of Field Crops Research. 12, 53-64. [In Persian with English Summary].
Mardani, H., Bayat, H., Azizi, M., 2011. Effects of salicylic acid application on morphological and physiological characteristics of cucumber seedling (Cucumis sativus cv. Super Dominus) under drought Stress. Journal of Horticultural Science. 25, 320-326. [In Persian with English Summary].
Minhas, P.S., Ramos, T.B., Ben-Gal, A., Pereira, L.S., 2020. Coping with salinity in irrigated agriculture: Crop evapotranspiration and water management issues. Agricultural Water Management. 227, 1-22.
Pourmoradi, S., Aalami, A., Esfahani, M., 2020. Evaluation of percentage and degree of inulin polymerization and yield in 15 cultivars and accessions of chicory (Cichorium intybus L.) in northern plains of Iran. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research. 36, 359-375. [In Persian with English Summary].
Poursakhi, N., Razmjoo, J., Karimmojeni, H., 2019. Interactive effect of salinity stress and foliar application of salicylic acid on some physiochemical traits of chicory (Cichorium intybus L.) genotypes. Scientia Horticulturae. 258, 1-6.
Rahimian, M.H., 2017. Compilation of Agricultural Water Productivity Document in Yazd Province. Technical Report, National Salinity Research Center, 129 p. [In Persian].
Rezaeinia, N., Rmroudi, M., Galavi, M., Forouzandeh, M., 2018. Study of agronomical characteristics, flower yield and root inulin percentage of chicory (Chicorium intybus L.) under soil fertilizers and drought stress. Journal of Plant Production of Research. 24, 129-140. [In Persian with English Summary].
Ritchie, S.W., Nguyen, H.T., 1990. Leaf water content and gas exchange parameters of two wheat genotypes differing in drought resistance. Crop Science. 30, 105-111.
Saadatmand, A., Banihashemi, Z., Maftoun, M., Sepaskhah, A. 2007. Interactive effect of soil salinity and water stress on growth and chemical compositions of pistachio nut tree. Journal of Plant Nutrition. 30, 2037-2050.
Sadeghi, H., Nazemosadat, S., 2011. Effects of different levels of sodium chloride and photosynthetic photon flux density on some physiological traits in two wheat cultivars. African Journal of Agricultural Research. 29, 6326-6333.
 Saedi, F., Mosavi Nik, S.M., Rahimian Boger, A.R., 2018. Effects of different fertilizers on the morphophysiological characteristics of chicory under drought stress. Journal of Crops Improvement. 19, 119-132. [In Persian with English Summary].
Seghatoleslami, M.J., 2010. Effect of Salt Stress on Germination of Satureja hortensis L., Cichorium intybus L. and Cynara scolymus L. Iranian Journal of Field Crops Research. 8, 818-823. [In Persian with English Summary].
Sergio, L., De Paola, A., Cantore, V., Pieralice, M., Cascarano, N.A., Bianco, V.V. and Di Venere, D., 2012. Effect of salt stress on growth parameters, enzymatic antioxidant system, and lipid peroxidation in wild chicory (Cichorium intybus L.). Acta physiologiae plantarum. 34, 2349-2358.
Shahbani, Z., Khosh-Khui, M., Salehi, H., Kafi, M., Kamgar Haghighi, A.A, Eshghi, E., 2018. Effects of salinity stress on morphological and physiological characteristics of miniature rose (Rosa chinensis Jacq. var. minima Rehd.). Iranian Journal of Horticultural Science and Technology 19, 41-52. [In Persian with English Summary].
Waling, I., Van Vark, W., Houba, V.J.G., Vander Lee, J.J., 1989. Soil and plant analysis, a series of syllabi, Part 7, Plant Analysis Procedures, Wageningen Agriculture University.