تنش‌های محیطی در علوم زراعی

تنش‌های محیطی در علوم زراعی

فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان و ترکیبات بیوشیمیایی گیاه گاوزبان اروپایی (Borago officinalis L.) در واکنش به تیمارهای تنش خشکی و اسید هیومیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی حیدری 1
حمید رضا میری 2
آزاد مینایی 3
1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات- دانشگاه شاهرود
2 استادیار گروه زیست شناسی دانشگاه زابل
3 دانشجوی کارشناسی ارشد باغبانی- دانشگاه زابل
10.22077/escs.2014.147
چکیده
تاثیر تنش خشکی بر گیاهان پیچیده و از جنبه­های مختلفی قابل بررسی است. در این راستا مطالعه واکنش­های فیزیولوژیکی می­تواند به شناسایی موثر در مقاومت به خشکی مفید و تاثیرگذار باشد. به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و تیمارهای مختلف اسید هیومیک بر رنگدانه­ های فتوسنتزی، آنزیم­های آنتی اکسیدان و ترکیبات بیوشیمیایی درگیر در تنظیم اسمزی (پرولین و کربوهیدرات محلول) در گیاه گاوزبان اروپایی، آزمایشی به صورت کرت­های خرده شده و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 91-1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا گردید. تیمارهای خشکی شامل شاهد یا 90 درصد ظرفیت زراعی (W1)، 70 درصد ظرفیت زراعی (W2) و 50 درصد ظرفیت زراعی مزرعه (W3) به عنوان عامل اصلی و چهار سطح محلول پاشی اسید هیومیک شامل صفرH1= ، 1/5 H2=، 3 H3= و 4/5 H4= لیتر در هزار لیتر آب به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج تجزیه آماری داده­ها  نشان داد تنش خشکی تاثیر معنی­داری بر میزان کلروفیل a وb، کربوهیدرات محلول، پرولین و فعالیت دو آنزیم آنتی اکسیدان اسکوربات پراکسیداز (APX) وگایاکول پراکسیداز (GPX)در بافت سبز برگ­های گیاه گاوزبان دارد. با افزایش سطح تنش خشکی از شاهد به W3 بر میزان کربوهیدرات محلول، فعالیت آنزیم­های APX و GPX افزوده و از مقادیر کلروفیل a و b کاسته شدند. در این بین افرایش پرولین تنها تا سطح خشکی W2 معنی­دار بود. تیمار اسید هیومیک در سطوح مختلف تیمار خشکی بجز آنزیم کاتالاز، کلروفیل b و رنگدانه کارتنوئید تاثیر معنی­دار و مثبتی بر کلیه فاکتورهای مورد مطالعه فوق داشت. براساس نتایج این آزمایش، در بالاترین سطح خشکی (W3) محلول پاشی اسید هیومیک به میزان 5/1 تا 3 لیتر در هزار لیتر آب از بیشترین تاثیر بر تنظیم کننده­ های اسمزی، رنگدانه­ه ای فتوسنتزی و آنزیم آنتی کسیدان APX  برخودار و در مقاومت به خشکی موثرتر بود.
کلیدواژه‌ها
آنزیم های اکسایشی
اسمولیت ها
پرولین
کلروفیل
کم آبیاری

  • تاریخ دریافت 21 فروردین 1392
  • تاریخ بازنگری 08 مرداد 1392
  • تاریخ پذیرش 05 شهریور 1392