اثر تنش یخ‌زدگی بر گیاه قرنفل (Dianthus barbatus) در شرایط کنترل شده

ایزدی دربندی, ابراهیم; یوسف ثانی, مریم; نظامی, احمد; موسوی, محمد جواد; کیخا, فاطمه; نظامی, سمیه

doi:10.22077/escs.2012.104

اثر تنش یخ‌زدگی بر گیاه قرنفل (Dianthus barbatus) در شرایط کنترل شده

نویسندگان

ابراهیم ایزدی دربندی ¹

مریم یوسف ثانی ²

احمد نظامی ¹

محمد جواد موسوی ¹

فاطمه کیخا ²

سمیه نظامی ²

¹ عضو هیات علمی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه فردوسی مشهد

² دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه فردوسی مشهد

10.22077/escs.2012.104

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تحمل به دماهای پایین گیاه قرنفل در شرایط کنترل شده و به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. به این منظور گیاهان پس از کشت و رشد در خزانه در اواسط تابستان تا اوایل پاییز و خوسرمایی در شرایط طبیعی در طول پاییز، در مرحله 7-8 برگی در فریزر ترموگرادیان در معرض 12 دمای یخ‌زدگی (صفر، 2-، 4-، 6-، 8-، 10-، 12-، 14-، 16-، 18-، 20-،22- درجه سانتی‌گراد) قرار داده شدند. پایداری غشاء سیتوپلاسمی پس از یخ‌زدگی به وسیله اندازهگیری نشت الکترولیت‌ها، و درصد بقاء و رشد مجدد گیاهان سه هفته پس از تیمارهای یخ‌زدگی و رشد آن‌ها در شاسی سرد به ترتیب از طریق شمارش تعداد بوته‌ها و تعیین نسبت آن‌ها به تعداد بوته قبل از تیمار یخ‌زدگی و اندازهگیری ویژگی‌هایی نظیر وزن خشک، ارتفاع و تعداد انشعابات جانبی تعیین گردید. نتایج نشان داد که اثر دماهای مختلف یخ‌زدگی روی همه خصوصیات بررسی شده، معنیدار بود. با کـاهش دمـا درصد نشت الکترولیت‌ها به طور معنـی داری (0/05 ≥P) افزایش یافت و در دمای 22- درجه سانتی‌گراد به حداکثر رسید. درصد بقاء گیاهان تا دمای 18- درجه سانتی‌گراد تغییری نکرد، ولی در دمای 22- درجه سانتی‌گراد تمام گیاهان از بین رفتند. بر اساس نتایج حاصل، دمای کشنده 50 درصد گیاهان (LT₅₀) بر اساس درصد نشت و درصد بقاء به ترتیب 21- و 20/3- درجه سانتی‌گراد و دمای کاهنده 50 درصد وزن خشک گیاهان (RDMT₅₀) 16- درجه سانتی‌گراد تعیین شد.

کلیدواژه‌ها

خوسرمایی

درصد بقاء

نشت الکترولیت‌ها

وزن خشک