تاثیر اسید سالیسیلیک و سلنیوم در مراحل رشد بر عملکرد و اجزاء عملکرد نخود (.Cicer arietinum L.) در شرایط دیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زراعت، وزارت جهاد کشاورزی، اراک، ایران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر محلول­ پاشی اسید سالیسیلیک و سلنیوم در مراحل رشد برعملکرد و اجزای عملکرد نخود در شرایط دیم، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1393-1392 اجراشد. عوامل مورد آزمایش شامل اسیدسالیسیلیک در سه سطح (بدون مصرف،محلول ­پاشی اسیدسالیسیلیک باغلظت 100 و 200 میلی­ گرم در لیتر)، سلنیوم در دو سطح (بدون مصرف و محلول‌پاشی سلنیوم به میزان 18 گرم درهکتار) در مراحل مختلف رشد رویشی، زایشی  و رویشی توأم با زایشی بودند. نتایج نشان داد با محلول ­پاشی سلنیوم و مقادیر مختلف اسیدسالیسیلیک تعداد دانه در غلاف افزایش یافت. با محلول­پاشی 100 و 200 میلی­ گرم در لیتر اسیدسالیسیلیک، تعداد دانه در بوته به ترتیب 50.6 و 87.2 درصد و با محلول­ پاشی سلنیوم تعداد دانه در بوته نسبت به شاهد 45.4 درصد افزایش نشان داد. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه معادل 940.5 کیلوگرم در هکتار از محلول­پاشی 200 میلی ­گرم در لیتر اسیدسالیسیلیک توأم با محلول ­پاشی 18 گرم درهکتار سلنیوم حاصل شد. نتایج کلی نشان داد که در شرایط دیم با محلول­ پاشی توأم سلنیوم و اسیدسالیسیلیک در دو مرحله رویشی و زایشی می­توان به عملکرد مطلوب رسید.

کلیدواژه‌ها


Abul-Soud, M.A., Abd-Elrahman, Sh.H., 2016. Foliar selenium application to improve the tolerance of eggplant grown under salt stress conditions. International Journal of Plant and Soil Science. 9(1), 1-10.

Alda, S., Camelia, M., Cristina-Elena, T., Mirela, P., Diana, R., Delia D., 2011. The influence of sodium selenite on biometric parameters of wheat, barley and oat grainlings. Journal of Horticulture, Forestry and Biotechnology. 15(4), 8- 12.

Arfan, M., Athar, H.A., Ashraf, M., 2007. Does exogenous application of salicylic acid through the rooting medium modulate growth and photosynthetic capacity in two differently adapted spring wheat cultivars under salt stress? Journal of Plant Physiology. 164, 685-694.

Bakhteyari, F., Azimi, M.H., Hamzehei, Z., fathi hafashjani A., 2013. Influence of salicylic acid on morphological, biochemical and physiological characteristics of turf grass. Advanced Crop Science. 3(7), 484–488.

Chilimba, A.D., Young, S.D., Black, C.R., Meacham, M.C., Lammel, J., Broadley, M.R., 2012. Agronomic biofortification of maize with selenium (Se) in Malawi. Field Crops Research. 125, 118–128.

Dadnia, M.R., Habibi, D., Ardakani, M.R., Noor Mohammadi, G.H., 2008. Antioxidative response of Sunflower (Helianthus annus L.) varieties under water deficit and selenium foliar application. Journal of Agronomy and Plant Breeding. 4(2), 67-78. [In Persian with English Summary].

Djanaguiraman, M., Devi, D.D., Shanker, A.K., Sheeba, J.A., Bangarusamy, U., 2004. Impact of selenium spray on monocarpic senescence of soybean (Glycine max L). International Journal of Food, Agriculture and Environment. 2 (2), 44–47.

Ducsay, L., Lozek, O., Varga, L., 2009. Effect of selenium foliar application on its content in spring barley. Agrochemia. 12, 3–6.

Fariduddin, Q., Hayat, S., Ahmad, A., 2003. Salicylic acid influences net photosynthetic rates, carboxylation efficiency, nitrate reeducates activity, and seed yield in Brassica Juncea. Photosynthetica. 41(2), 281-284.

Ferri, T., Frasconi, F.G.M., 2007. Selenium speciation in foods: Preliminary results on potatoes. Microchemical Journal. 85, 222 227.

Habibi, G.H., 2013. Effect of drought stress and selenium spraying on photosynthesis and antioxidant activity of spring barley. Acta Agriculturae Slovenica. 101(1), 31-39.

Han-Wens, S., Jing, H., Shu-Xuan, L., Wei-Jun. K., 2010. Protective role of selenium on garlic growth under cadmium stress. Communications in Soil Science and Plant Analysis. 41, 1195-1204.

Hajiboland, R., Keivanfar, N., 2012. Selenium supplementation stimulates vegetative and reproductive growth in canola (Brassica napus L.) plants. Acta Agriculturae Slovenica. 99 (1), 13-19.

Horvath, E., Szalai, G., Janda, T., 2007. Induction of abiotic stress tolerance by salicylic acid signaling. Journal of Plant Growth Regulation. 26, 290-300.

Hasanuzzaman, M., Anwar Hossain, M., Masayuki, F., 2010. Selenium in higher plants: physiological role, antioxidant metabolism and abiotic stress tolerance. Journal of Plant Science. 5, 354-375.

Hayat, S., Hasan, S.A., Farriddun, Q., Ahmad, A., 2008. Growth of tomato (Lycopersicon esculentum) in response to salicylic acid under water stress. Journal of Plant Interactions. 3, 297-304.

Jain, R.C., Srivastava, R., 2007. Factorial Experiments – Some Variations. I.A.S.A.I. Library Avenue, New Delhi- 110012. pp: 389- 392.

Khan, W., Prithiviraj, B., Smith. D.L., 2003. Photosynthetic responses of corn and soybean to foliar application of salicylates. Journal of. Plant Physiology. 160 (5), 485-492.

Khan, M.I.R., Syeed, S., Nazar, R., Anjum, N.A., 2012. An insight into the role of salicylic acid and jasmonic acid in salt stress tolerance: 277-300. In: Khan N.A., Nazar, R., Iqbal, N., Anjum, N.A. (Eds), Phytohormones and Abiotic Stress Tolerance in Plants. Springer, New York, 308p.

Madaan, N., Mudgal, V., 2011. Phytotoxic effect of selenium on the accessions of wheat and safflower. Research Journal of Environmental Sciences. 5, 82-87.

Nawaz, F., Ashraf, M.Y., Ahmad, R., Waraich, E.A., Shabbir, R.N., Bukhari, M.A., 2015b. Supplemental selenium improves wheat grain yield and quality through alterations in biochemical processes under normal and water deficit conditions. Food Chemistry. 175, 350–357.

Rios, J.J., Blasco, B., Cervilla, L.M., Rosales, M.A, Sanchez-Rodriguez, E., Romero, L., Ruiz, J.M., 2008. Production and detoxification of H2O2 in lettuce plants exposed to selenium. Annals of Applied Biology. 154, 107–116.

Seppanen, M., Turakainen, M., Hartikainen. H., 2003. Selenium effects on oxidative stress in potato. Plant Science. 165, 311-319.

Sepehri, A., Abbasi, R., Karami, A., 2015. Effect of drought stress and salicylic acid on yield and yield components of Red bean genotypes. Agricultural Crop Management. 17(2), 503-516. [In Persian with English Summary].

  Terry, N., Zayed, A.M., de Souza, M.P., Tarun, A.S., 2000. Selenium in higher plants. Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology. 51, 401-432.

Turakainen, M., Hartikainen, H., Mervi, M.S.N., 2004. Effects of selenium treatments on potato (Solanum tuberosum L.) growth and concentrations of soluble sugars and starch. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 52, 5378-5382.

Vaisnad, Sh., Talebi, R., 2015. Salicylic acid-enhanced morphological and physiological responses in chickpea (Cicer arietinum L.) under water deficit stress. Environmental and Experimental Biology. 13, 109–115.

Zahedi, H., Noormohammadi, G.H., Shirani Rad, A.H., Habibi, D., Mashhadi Akbar Boojar, M., 2009. Effect of zeolite and foliar application of selenium on growth, yield and yield component of three canola cultivar under conditions of late season drought stress. Notulae Scientia Biologicae. 1(1), 73-80.

Zahedi, H., Shirani Rad, A.H., Tohidi Moghadam, H.R., 2011. Effect of zeolite and selenium applications on some agronomic traits of three canola cultivar under drought stress. Pesquisa. Agropecuaria Tropical. 41 (2), 179-185.

Zarei, Z., Daneshian, J., Khorgamy, A. 2017. Effect of zinc and salicylic acid foliar application on quantitative and qualititative characteristics of soybean under deficit irrigation conditions. Iranian Journal of Field Crops Research. 14(4), 723-734. [In Persian with English Summary].

Zhou, X., Mackeuzie, A., Madramootoo, C., Smith, D., 1999. Effect of some injected plant growth regulators with or without sucrose on grain production, biomass and photosynthetic activity of field grown corn plants. Journal of Agronomy and Crop Science. 183, 103-10.