تأثیر تنش شوری بر برخی از صفات مورفوفیزیولوژیک و کمیت و کیفیت اسانس نعناع فلفلی (Mentha piperita L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه ملایر.

2 عضو هیئت‌علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه ملایر

3 عضو هیئت‌علمی گروه علوم باغبانی دانشگاه زنجان

چکیده

تنش شوری سبب کاهش عملکرد و رشد در بسیاری از محصولات کشاورزی می‌شود. شوری در گیاهان دارویی نیز بر متابولیت‌های ثانویه آن‌ها تأثیر می‌گذارد. به‌منظور ارزیابی اثر تنش شوری بر صفات مورفوفیزیولوژیک و اسانس نعناع فلفلی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 5 تکرار اجرا شد. در این آزمایش از 4 سطح شوری (6، 4، 2 و صفر (شاهد) دسی زیمنس بر متر) محلول کلرید سدیم جهت آبیاری نعناع فلفلی استفاده گردید و صفات گیاهی نظیر درصد محتوای نسبی آب و سطح برگ، میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی، وزن خشک ریشه، ساقه و برگ، زیست‌توده، درصد اسانس و اجزای تشکیل‌دهنده اسانس اندازه‌گیری شدند. سطوح مختلف شوری بر میزان این شاخص­ها تأثیر معنی‌داری داشت و با افزایش شدت تنش شوری وزن خشک اندام­ های مختلف و درصد اسانس کاهش یافت به صورتی که در شوری 6 دسی زیمنس بر متر صفات فوق به پایین‌ترین سطح رسیدند. نتایج نشان داد که سطوح مختلف تنش شوری بر مقدار همه ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس به‌غیراز ترانس سابینن هیدرات، تأثیر معنی­داری داشت. بسیاری از ترکیبات تشکیل­ دهنده اسانس ازجمله، منتول، آلفا و بتاپینن، سابین، سینوئل 1 و 8، منتوفوران، پولگون، لیمونن با افزایش شدت تنش شوری کاهش یافتند در­حالی­که ولی میزان منتون با افزایش تنش افزایش یافت و بیشترین میزان منتون (18.1 درصد) در تیمار شوری 6 دسی­زیمنس بر متر مشاهده شد.

کلیدواژه‌ها


 

Adams, R.P., 2001. Identification of Essential oil Components by Gas Chromatography/ Quadrupole Mass Spectroscopy. Carol Stream IL: Allured Publishing Crop, 465 p.

Aghai, K., Talai, N., Kanani, M., Yazdani, M., 2014. Effect of salt stress on some physiological and biochemical parameters of two Salvia species. Journal of Plant Process and Function. 3(9), 85-96. [In Persian with English Abstract].

Archangi, A., Khodambashi, M., 2014. Effects of salinity stress on morphological characteristics, essential oil content and ion accumulation in basil (Ocimum basilicum) plant under hydroponic conditions. Journal of Science and Technology of Greenhouse Culture. 17, 125-138. [In Persian with English Abstract].

Archangi, A., Khodambashi, M., Mohamadkhani, A., 2012. The effect of salt stress on morphological characteristics and Na+, K+ and Ca+ ion contents in medicinal plant fenugreek (Trigonella foenum gracum) under hydroponic culture. Journal of Science and Technology of Greenhouse Culture. 10, 33-40. [In Persian with English Abstract].

Ashraf, M., Mukhtar, N., Rehman, S., Rha, E.S., 2004. Salt-induced changes in photosynthetic activity and growth in a potential medicinal plant Bishop’s weed (Ammi majus L.). Photosynthetica. 42(4), 543-550.

Askary, M., Talebi, S.M., Amini, F. and Bangan, A.D.B., 2017. Effects of iron nanoparticles on Mentha piperita L. under salinity stress. Biologija. 63(1), 65-75.

Aziza, E.A., Al-Amier, H., Craker, L.E., 2008. Influence of Salt Stress on Growth and Essential Oil Production in Peppermint, Pennyroyal and Apple Mint. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 4, 77-87. [In Persian with English Abstract].

Bernstein, N., Kravchik, M., Dudai, N., 2009. Salinity-induced changes in essential oil, pigments and salts accumulation in sweet basil (Osimum basilicum) in relation to alteration of morphological development. Annals of Applied Biology.156 (2), 167-177.

Colom, M. R., Vazzana, C., 2003. Photosynthesis and PSII functionality of drought resistant and drought sansitive weeping lovegrass plants. Environmental and Experimental Botany. 49, 135-144.

Doymaz, I., 2006. Thin-layer drying behavior of mint leaves.Journal of Food Engineering.74, 370-375.

Farzaneh, A., Ghani, A., Azizi, M., 2010. The effect of water stress on morphological characteristic and essential oil content of improved sweet basil (Ocimum basilicum L.). Journal of Plant Production. 17 (1), 103-111. [In Persian with English Abstract].

Galeottia, N., Di Cesare Mannellia, L., Mazzantib, G., Bartolinia, A., Ghelardini, C., 2002. Menthol: a natural analgesic compound. Neuroscience Letters. 322, 8-145.

Gorgini Shabankareh, H., Fakheri, B.A., Mohammadpuor Vashvaii, R., 2015. Effects of different levels of salinity and drought stress on growth parameters and essential oil of lemon balm (Melissa officinalis L.). Iranian Journal of Filed Crop Science. 46(4), 461-473. [In Persian with English Abstract].

Hasani, A., Omidbeigi. R., 2002. Effects of water stress on some morphological, physiological and metabolic traits of basil. Journal of Agricultural Knowledge. 12(3), 47-59. [In Persian with English Abstract].

Hasegawa, P,. M;Bressan, R. A., Zhu, J. K., Bohnert, H. J., 2000. Plant cellular and molecular responses to high salinity. Annual review of plant biology. 51, 463- 485.

Kamali, M., Shour, M., Selahvarzi, Y., Goldani, M., Tehranifar, A., 2012. Effects CO2 enrichment on morphological characteristics in amaranths (Amaranthus tricolor L.). Iranian Journal of Horticultural Science. 26(2), 178-188. [In Persian with English Abstract].

Kaya, C., Higgs, D., Kirnak, H., 2001. The effects of high salinity (NaCl) and supplementary phosphorus and potassium on physiology and nutrition development of spinach. BulgarianJournal of Plant physiology. 27, 47-59.

Khorsandi, O., Hassani, A., Sefidkon, F., Shirzad, H., Khorsandi. A., 2010. Effect of salinity (NaCl) on growth, yield, essential oil content and composition of Agastache foeniculum kuntz. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants. 26 (3), 438-451. [In Persian with English Abstract].

Kumar, A., Samarth, R M., Yasmeen, S., 2004. Anticancer and radioprotective potentials of Mentha piperita L.BioFactors. 22(1-4), 87-91.

Li, Z., Yang, H., Wu, X., Guo, K. and Li, J., 2015. Some aspects of salinity responses in peppermint (Mentha× piperita L.) to NaCl treatment. Protoplasma. 252(3), 885-899.

Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophylls and carotenoids: Pigments of photosynthetic biomembrane.Methods of Enzymology. 148, 350-382.

Mimica-Dukic, N., Bozin, B., 2008. Mentha L. species (Lamiaceae) as promising sources of bioactive secondary metabolites. Current Pharmaceutical Design. 14,50-3141.

Mir Azadi Z, Pileh Var B, Meshkat MH, Karamian R, Rezaei MA, Khansari A. 2012. The Effect of Main Ecological Factors on the Essential Oil Percent of Myrthuscommunis L. in Different Forest Habitats of Lorestan Province. Elmi-Pazhoheshi Journal of Lorestan Medical Science University. Yafteh. 14 (3), 101-109. [In Persian with English Abstract].

Montanari, M., Degl’Innocenti, E., Maggini, R., Pacifici, S., Pardossi, A., Guidi, L., 2008. Effect of nitrate fertilization and saline stress on the contents of active constituents of Echinacea angustifolia DC. Food Chemistry. 107(4), 1461-1466.

Munns, R., 2003. Comparative Physiology of Salt and Water Stress. Plant Cell and Environment. 25, 239-50.

Nemat Alla, M. M., Younis, M. E., El-Shihaby, O. A., El- Bastawisy, Z. M., 2002. Secondary metabolism in waterlogging and. Kinetin regulation of growth salinity treated Vigna sinensis and Zea mays.Acta Physiologia Plantarum. 24, 19-27.

Omid Beigi, R., 1997. Findings about Production and Process of Medicinal Plants. Tarahane Nashr Publication, Iran, 424 pp. [In Persian].

Olfa Baatour, R., Kaddour, W., Aidi Wannes, M., Lachaal Marzouk, B., 2009. Salt Effects on the Growth, Mineral Nutrition, Essential oil Yield and Composition of Marjoram (Origanum majorana).Acta Physiologia Plantarum.10, 0374-4.

Ozturk, A., Unlukara, A., Ipek, A., Gürbüz, B., 2004. Effects of salt stress and water deficit on plant growth and essential oil content of lemon balm (Melissa officinalis L.). Pakistan Journal of Botany. 36(4), 787-792.

Rita, P., Animesh, D.K., 2011. An updated overview on peppermint (Mentha piperita L.). International Research Journal of Pharmacy. 2(8), 1-10.

Roodbari, N., Roodbari, S., Ganjali, A., Ansarifar, M., 2013. The Effect of Salinity Stress on Growth Parameters and Essential oil percentage of Peppermint (Mentha piperita L.).International Journal of Basic and Applied Science.2(1), 294-299.

Roy, P., Niyogi, K., Sengupta, D.N., Ghosh, B., 2005. Spermidine treatment to rice seedlings recovers salinity stress-induced damage of plasma membrane and PM-bound H+-ATPase in salt-tolerant and salt-sensitive rice cultivars. Plant Science. 168, 583–591.

Sayyadi, A., Ahmadi. J., Asgari. B., Hosseini. S. M. 2015. Effect of drought and salinity stresses on phenolic compounds of Thymus vulgaris L. Eco-Phytochemical Journal of Medical Plants. 4(8), 51-60. [In Persian with English Abstract].

Scavroni, J., Boaro, C.S.F., Marques, M.O.M., Ferreira, L.C., 2005. Yield and composition of the essential oil of Mentha piperita L. (Lamiaceae) grown with biosolid. Brazilian Journal of Plant Physiology, 17(4), 345-352.

Selahvarzi, Y., Goldani, M., Nabati, J., Alirezaei, M., 2011. The effects of ascorbic acid on some changes physio-chemical Origanum majorana L. under salinity stress. Iranian Journal of Horticultural Science. 42(2), 159-167. [In Persian with English Abstract].

 Singh, R., Shushni, A.M., Belkheir, A., 2011. Antibacterial and antioxidant activities of Mentha piperita L. Arabian Journal of Chemistry. 8(3), 322-328.

Sydney de Sousa, A., Soares, P.M.G., Saldanha de Almeida, A.N., Rufino Maia, A., Prata de Souza, E., Sampaio Assreuy, AN., 2010. Antispasmodic effect of Mentha piperita essential oil on tracheal smooth muscle of rats.Journal of ethnopharmacology.130, 433-436.

Zhu, J. K., 2001. Plant salt tolerance.Trends in Plant Science. 6, 66-71.