ارزیابی خصوصیات رنگ کاسبرگ در گیاه دارویی چای‌ترش (Hibiscus sabdariffa L.) تحت تأثیر مدیریت آبیاری، تلقیح با دو گونه قارچ میکوریزا و مصرف اسید هیومیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.

2 عضو هیئت‌علمی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند.

3 دکتری بوم شناسی کشاورزی، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.

4 عضو هیئت‌علمی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.

5 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی و کارشناس آزمایشگاه فیزیولوژی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.

6 عضو هیئت‌علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی سرایان، دانشگاه بیرجند.

چکیده

در این تحقیق تأثیر فراهمی آب (آبیاری پس از تبخیر 100 و 200 میلی‌متر از تشتک کلاس A به ترتیب به‌عنوان تیمارهای بدون تنش و تحت تنش خشکی)، تلقیح میکوریزایی (شاهد، Glomus intraradicesو Glomus versiforme) و مصرف اسید هیومیک (صفر و 4 کیلوگرم در هکتار) بر عملکرد و مؤلفه‌های رنگ در کاسبرگ­های گیاه دارویی چای­ ترش مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور آزمایشی به‌صورت کرت­های دو بار خردشده بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی سرایان (دانشگاه بیرجند) انجام شد. عملکرد کاسبرگ در شرایط اعمال تنش خشکی کمتر از تیمار عدم وجود تنش (به ترتیب 10.7 و 19.1 گرم در مترمربع) و در شرایط تلقیح با قارچ میکوریزای Glomus intraradices بیشتر از تیمار عدم تلقیح میکوریزایی بود (به ترتیب 18.2 و 12.9 گرم در مترمربع). همچنین مصرف هیومیک اسید در شرایط اعمال تنش خشکی عملکرد کاسبرگ خشک را بهبود بخشید. تنش خشکی موجب کاهش مقدار a*، هیو وکرما به ترتیب به میزان 22، 53 و 15 درصد شد. مصرف اسید هیومیک نیز مقدار زاویه هیو را 63 درصد کاهش و نسبت b/a را 25 درصد افزایش داد. هر دو گونه میکوریزا حدود 66 درصد شاخص هیو را در مقایسه با تیمار شاهد افزایش دادند. نتایج اثرات سه­ گانة عامل­های آزمایشی نشان داد که بیشترین و کمترین میزان b/a به ترتیب در تیمارهای تنش خشکی× مصرف اسید هیومیک× تلقیح میکوریزایی و عدم تنش× عدم مصرف هیومیک× عدم تلقیح به دست آمد (به ترتیب 0.19 و 0.02). همچنین بیشترین میزان هیو (º215) در شرایط عدم اعمال تنش خشکی × عدم مصرف اسید هیومیک و تلقیح با Glomus versiformeحاصل شد. بیشترین میزان شاخص قرمزی نیز در تیمار عدم وقوع تنش خشکی × عدم کاربرد اسید هیومیک × انجام تلقیح میکوریزایی مشاهده شد. افزون بر این، همبستگی معنی­ داری بین a* با کروما (**0.64+) و شاخص قهوه ­ای شدن (**0.71-) و نیز بین هیو با شاخص قرمزی (**0.68+) به دست آمد. درمجموع، عملکرد و کیفیت رنگ کاسبرگ چای­ ترش در شرایط عدم وقوع تنش خشکی مناسب­تر بود و تلقیح میکوریزایی توانست تا حدودی اثرات منفی تنش خشکی بر عملکرد و شاخص ­های رنگ کاسبرگ را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها


Aghhavani Shajari, M., Rezvani Moghaddam, P., Ghorbani, R., Nasiri Mahallati, M., 2016. Effects of single and combined application of organic, biological and chemical fertilizers on quantitative and qualitative yield of coriander (Coriandrum sativum). Journal of Horticultural Science. 29(4), 486-500. [In Persian with English Summary].

Alvarez, S., Sanchez-Blanco, M.J., 2015. Comparison of individual and combined effects of salinity and deficit irrigation on physiological, nutritional and ornamental aspects of tolerance in Callistemon laevis plants. Journal of Plant Physiology. 185, 65-74.

Ayaseh, A., Alizadeh, M., Esmaiili, M., Mehrdad, A., Javadzadeh, Y., 2014. Effect of thermosonication on peroxides enzyme activity and color parameters of carrot juice. Journal of Research and Innovation in Food Science and Technology. 3(3), 267- 282. [In Persian with English Summary].

Aulia, R.A., Mohamad, O., Marlina,M., Rasli, H., Fuad, S.N., Zainal, A.I. 2009. Effects of mycorrhiza on productivity of roselle. The 8th Malaysia Congress on Genetics, August 4-6, 2009. Malaysia.

Borrás-Linares, I., Fernández-Arroyo, S., Arráez-Roman, D., Palmeros-Suárez, P.A., Del Val-Díazc, R., Andrade-Gonzáles, I., Fernández-Gutiérrez, A., Gómez-Leyva, J.F., Segura-Carretero. A., 2015. Characterization of phenolic compounds, anthocyanidin, antioxidantand antimicrobial activity of 25 varieties of Mexican Roselle (Hibiscus sabdariffa). Industrial Crops and Products. 69, 385-394.

Canellas, L.P., Olivares, F.L., Aguiar, N.O., Jones, D.L., Nebbioso, A., Mazzei, P., Piccolo, A., 2015. Humic and fulvic acids as biostimulants in horticulture. Scientia Horticulturae. 196, 15-27.

Da-Costa-Rocha, L., Bonnlaender, B., Sievers, H., Pischel, I., Heinrich, M., 2014. Hibiscus sabdariffa L. A phytochemical and pharmacological review. Food Chemistry. 165, 424-443.

Duangmal, K., Saicheua, B., Sueeprasan, S., 2008. Colour evaluation of freeze-dried roselle extract as a natural food colorant in a model system of a drink. Food Science and Technology. 41, 1437-1445.

Ebrahimi, R., Jalili Marandi, R., Doolati Baneh, H., Esmaeili, M., Haji Taghiloo, R., 2014. Effect of pre harvest sprays of ethephon on fruit quality attributes of seedless grape (Vitis vinifera L.). Plant Production Journal. 37(1), 11-25. [In Persian with English Summary].

El-Boraie, F.M., Gaber, A.M., Abdel-Rahman, G., 2009. Optimizing irrigation schedule to maximize water use efficiency of Hibiscus sabdariffa under Shalatien conditions. World Journal of Agricultural Science. 5(4), 504-514.

Ergunes, G., Tarhan, S. 2006. Color retention of red peppers by chemical pretreatments during greenhouse and open sun drying. Journal of Food Engineering. 76, 446-452.

Fallahi, H.R., Aghhavani Shajari, M., Taherpour Kalantari, R., Soltanzadeh, M.G., 2016a. Evaluation of superabsorbent efficiency in response to dehydration frequencies, salinity and temperature and its effect on yield and quality of cotton under deficit irrigation. Journal of Agroecology. 7(4), 513-527. [In Persian with English Summary].

Fallahi, H.R., Ghorbani, M., Aghhavani-Shajari, M., Samadzadeh, A., Asadian, A.H., 2016b. Antioxidant activities and fruit quality response of roselle to planting methods, humic acid application and mycorrhizal inoculation under water deficit condition. Industrial Crops and Products. Unrer Review.

Fasoyiro, S.B., Babalola, S.O., Owosibo, T., 2005a. Chemical composition and sensory quality of fruit-flavoured Roselle (Hibiscus sabdariffa) drinks. World Journal of Agricultural Science. 1(2), 161-164.

Fasoyiro, S.B., Babalola, S.O., Owosibo, T., 2005b. Chemical and storability of fruit-flavoured (Hibiscus sabdariffa) drinks. World Journal of Agricultural Science. 1(2), 165-168.

Hazzoumi, Z., Moustakime, Y., Elharchli, E.H., Joutei, K.A., 2015. Effect of arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) and water stress on growth, phenolic compounds, glandular hairs, and yield of essential oil in basil (Ocimum gratissimum L). Chemical and Biological Technologies in Agriculture. 2, 1-11.

Heidari, M., Minaei, A., 2014. Effects of drought stress and humic acid application on flower yield and content of macro-elements in medical plant borage (Borago officinalis L.). Journal of Plant Production Research. 21(1), 167-182. [In Persian with English Summary].

Koocheki, A., Fallahi, H.R., Amiri, M.B., Ehyaei, H.R., 2016. Effects of humic acid pplication and mother corm weight on yield and growth of Saffron (Crocus sativus L.). Journal of Agroecology. 7(4), 425- 442. [In Persian with English Summary].

McGuire, R.G., 1992. Reporting of objective color measurements. Hortscience. 27, 1254-1255.

Naderi, B., Maghsoudlou, Y., Aminifar, M., Ghorbani, M., Rashidi, L., 2015. Investigation on the changes in color parameters and turbidity of cornelian Cherry (Cornus mass L) produced by microwave and conventional heating. Nutrition and Food Sciences Research. 2(4), 39-46.

Pathare, P.B., Opara, U.L., Al-Said, F.A., 2013. Colour measurement and analysis in fresh and processed foods: A review. Food Bioprocess Technology. 6, 36-60.

Rahbarian, P., Afsharmanseh, G., Modafea Behzadi, N., 2011. Effect of drought stress as water deficit and planting density on yield of Roselle (Hibiscus sabdariffa) in Jiroft region. New Finding in Agriculture. 5(3), 249-257. [In Persian with English Summary].

Rahimi, S., Mirdehghan, S.H., Esmaeilzadeh, M., 2014. Effect of pressure infiltration of putrescine on postharvest quality of two table grape cultivars (Vitis vinifera L.). Iranian Journal of Horticultural Science. 45(2), 137-149. [In Persian with English Summary].

Riahinia, Sh., Khazaei, H.R., Kafi, M., Nezami, A., 2013. Effects of water stress and soil nitrogen levels on some biochemical properties in grain sorghum cultivars under greenhouse conditions. Journal of Science and Technology of Greenhouse culture. 14, 61-71. [In Persian with English Summary].

Sabzevari, S., Khazaie, H.R., Kafi, M., 2010. Study on the effects of humic acid on germination of four wheat cultivars (Triticun aestivum L.). Journal of Iranian Field Crop Research. 8(3), 473-480. [In Persian with English Summary].

Sembok, W.W., Abu-Kassim, N., Hamzah, Y., Rahman, Z.A., 2015. Effect of mycorrhizal inoculation on growth and quality of roselle (Hibiscus sabdariffa L.) grown in soiless culture system. Malaysian Applied Biology. 44(1), 57-62.

Sanjari-Mijani, M., Sirousmehr, A., Fakheri, B.A., 2015. The effects of drought stress and humic acid on some physiological characteristics of roselle (Hibiscus sabdariffa). Agriculture and Crop Management. 17(2), 403-414. [In Persian with English Summary].

Sonar, B.A., Kamble, V.R., Chavan, P.D., 2013. Native AM fungal colonization in three Hibiscus species under NaCl induced salinity. Journal of Pharmacy and Biological Science. 5(6), 7-13.

Wong, P., Salmah, Y., Ghazali, H.M., Cheman, Y.B., 2002. Physico-chemical characteristics of roselle (Hibiscus sabdariffa l.). Nutrition and Food Science. 32(2), 68-73.

Yadollahi, P., Asgharipour, M.R., Kheiri, N., Ghaderi, A., 2015. Effects of drought stress and different types of organic fertilizers on the yield and yield components of safflower (Carthamus tinctorius L.). Journal of Oil Plants Production. 1(2), 27-40. [In Persian with English Summary].