اثر تیمارهای پرایمینگ بذر بر سبز شدن زنیان تحت سطوح مختلف آبیاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشگاه شهرکرد

2 دانشیار گروه زراعت، دانشگاه شهرکرد

چکیده

ارزیابی تحمل به کم‌آبی گیاهان دارویی، به‌منظور کشت در مناطق خشک و شور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. جوانه‌زنی و استقرار گیاهان دارویی به علت قوه نامیه کم با مشکل مواجه است و تنش‌های محیطی، به‌ویژه خشکی بیش از عوامل دیگر موجب کاهش سبز شدن این گیاهان می‌گردند. پرایمینگ بذر ازجمله روش‌هایی است که منجر به افزایش قابلیت جوانه‌زنی در شرایط تنش می‌شود. بدین منظور برای بررسی اثر تیمارهای مختلف پرایمینگ بذر بر بهبود پارامترهای سبز شدن گیاه زنیان، آزمایشی به‌صورت کرت خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه دانشگاه شهرکرد اجرا شد. سطوح مختلف آبیاری (آبیاری پس از 11، 22 و 33 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر) به‌عنوان عامل اصلی و تیمارهای پرایمینگ بذر (عدم پرایمینگ، هیدروپرایمینگ، نیترات پتاسیم، سولفات روی، پلیاتیلن گلیکول 6000 و جیبرلیک اسید) به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد در شرایط تنش ملایم (آبیاری بعد از 22 میلیمتر تبخیر)، بیشترین سرعت و درصد سبز شدن با پلیاتیلن گلیکول و بیشترین وزن خشک ریشه‌ با جیبرلیک اسید، نیترات پتاسیم، پلیاتیلن گلیکول و سولفات حاصل شد. علاوه بر این تحت شرایط بدون تنش، طول ریشه، طول اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، ضریب آلومتری نه‌تنها با پرایمینگ بذور بهبود نیافت حتی مقادیر این صفات نسبت به بذور پرایم نشده کاهش یافت. در شرایط تنش شدید (آبیاری بعد از 33 میلیمتر تبخیر), سرعت و درصد سبز شدن و شاخص ویگور با تیمارهای پلیاتیلن گلیکول، جیبرلیک اسید، سولفات روی افزایش یافت و بیشترین طول ریشه (6/75 سانتی‌متر) و طول اندام هوایی (4/4 سانتی‌متر) به ترتیب در تیمارهای جیبرلیک اسید و سولفات روی مشاهده شد. همچنین پرایمینگ با سولفات روی باعث افزایش معنی‌دار وزن خشک اندام هوایی (16/12 میلی‌گرم گیاهچه) و ضریب آلومتری (0/82) گردید. به‌طورکلی می‌توان نتیجهگیری نمود که در شرایط تنش خشکی پارامترهای سبز شدن بذور پرایم شده با سولفات روی در مقایسه با سایر تیمارهای پرایمینگ بذر ارتقا یافت، بنابراین این تیمار برای تعدیل اثرات محدودکننده تنش خشکی بر رشد گیاهچه زنیان توصیه میشود.

کلیدواژه‌ها


Ansari, O., Sharifzadeh F., 2012. Osmo and hydro priming mediated germination improvment under cold stress conditions in mountain rye (Secale montanum). Cercetări Agronomice în Moldova. 3(151), 53-6

Basra, S.M.A., Ashraf, M., Iqbal, N., Khaliq, A., Ahmad, R., 2004. Physiological and biochemical aspect of pre-sowing heat stress on cotton seed. Seed Science and Technology. 32, 765-774.

Bybordi, A., Tabatabaei, J., 2009. Effect of salinity stress on germination and seedling properties in canola cultivar (Brassica napus L.). Notulae Botanicae, Horti Agrobotanici, Cluj-Napoca. 37(2), 71-76. [In Persian with English Summary].

Cakmak, I., 2008. Enrichment of cereal grains with zinc: agronomic or genetic biofortification. Plant and Soil. 302, 1-17.

Chana, S.G., Schillinger, W.F., 2003. Seed priming winter wheat for germination emergence and yield. Crop Science. 43, 2135-2141.

Chaves, M M J., S., Pereira, J., Maroco, M L., Rodrigues, C.P P., Ricardo, M.L., Osorio, I., Carvalho, T., Faria, Pinheiro, C., 2002. How plants cope with water stress in the field photosynthesis and growth. Annals of Botany. 89, 907-916.

Chen, K., Arora, R., and Arora, U., 2010. Osmopriming of Spinach (Spinacia oleracea L. CV. Bloomsdale) seeds and germination performance under temperature and water stress. Seed Science and Technology. 38, 36-48.

Christine, M.F., Tai-ping, S., 2005. A DELLAcate balance: the role of gibberellin in plant Morphogene. Current Opinion in Plant Biology. 8, 77-85.

Demir,r K.M., Gamze, O., Atak, M., Cikili, Y., Kolsarici, O., 2006. Seed treatment to overcome salt and drought stress during germination in sunflower (Helianthus annuus L.). European Journal of Agronomy. 24, 291-295.

Ellis, R.A., Roberts, E.H., 1981. The quantification of ageing and survival in orthodox seeds. Seed Science and Technology. 9, 373- 409.

 Farre, I., Faci, J.M., 2006. Comparative response of maize and sorghum to deficit irrigation in a Mediterranean environment. Agricultural Water Management. 83, 135-143.

Farre, I., Faci, J.M., 2009. Deficit irrigation in maize for reducing agricultural water use in a Mediterranean environment. Agricultural Water Management, 96, 383-394.

Fathi Amirkhizi, k., Omidi, H., Heshmati, S., Jafarzadeh, L., 2012. Catalytic effect of the medicinal plant vigor and germination characteristics of black cumin (Nigella sativa L.). Iranian Field Crop Research. 10, 310-299. [In Persian with English Summary].

Hanan, A.E.S., Mona, M.M., Hany, M.H., 2010. Biochemical and molecular profiles of gibberllic acid exposed Albino Rats. Journal of American Science. 6(8), 18-23

Harris, D., R.S., Tripathi Shi, A.J., 2000. On- farm seed priming to improve crop establishment and yield in direct- seeded rice in IRRI: International Workshop on Dry seeded Rice Technology, held in Bangkok 25-28 January International Rice Research Institute, Manila, Philippines, 164 pp.

Hasanzadeh Khankahdani, H., Mohammadi Jahromi, S.A., Zakerifard Mollahasani, E., Mohammadi Jahromi, M.S., 2014. The effect of irrigation on yield and yield components of four varieties of onion in hot and humid climates. Journal of Water Research in Agriculture. 27(2), 137-147. [In Persian with English Summary].

Ikic, I., Maric evic, M., Tomasovic, S., Gunjaca, J., Atovic, Z.S., Arcevic, H.S., 2012. The effect of germination temperature on seed dormancy in Croatian-grown winter wheats. Euphytica. 188, 25-34.

ISTA (International Seed Testing Association), 2009. International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association, Bassersdorf, Switzerland.

Jalil Shesh Bahre, M., Movahedi Dehnavi, M., 2011. Effect of zinc and ironfoliar application on soybesn seed vigor grown under drough stress. Iranian Socity of Agronomy and Plant Breading Sciences.. 5 (1), 19-35. [In Persian with English Summary].

Kalsa, K.K., Abebie, B., 2012. Influence of seed priming on seed germination and vigor traits of Vicia villosa ssp. dasycarpa (Ten.). African Journal of Agricultural Research. 7(21), 3202-3208.

 Majnon Husseini, M., Davazda Emami, S., 2007. Agriculture and some manufacturing plants and Advyhay - Tehran University Press. [In Persian].

Michel, B.E., Kaufmann, M.R., 1973. The osmotic potential of polyethylene glycol 6000. Plant Physiology. 51, 914-916.

Preece, J.E., Read, P.E., 1993. Mineral Nutrition. In the Biology of Horticulture Crop. 2ed. Jhon Wiley and Sons Publisher. 257-259.

Rion, B., Alloway, J., 2004. Fundamental aspects of zinc in soils plants. International Zinc Association. 23, 1-128.

Sasani, Sh, Tavakol Afshar, R., 2007. Effects of moist hormonal treatments and storage period on breaking dormancy and induce germination of caraway (Curum carvi L.). Iranian Journal of Agricultural Sciences 38 (2), 294-287. [In Persian with English Summary].

Scott, S.J., Jones, R.A., Williams, W.A., 1984. Review of data analysis method for seed germination. Crop Sciences. 24, 1192-1199.

Sharma, S., Sharma, P., Datta, S.P., and Gupta, V., 2009. Morphological and biochemical response of Cicer arietinum var. Pusa-256 towards an excess zinc concentration. African Journal of Basic and Applied Sciences, 1(5-6), 105-109.

Soltani, A., M., Coholipoor, Zeinali, E., 2006. Seed reserve utilization and seedling growth of wheat as affected by drought and salinity. Environmental and Experimental Botany. 55, 195-200. [In Persian with English Summary].

Varier, A., Vari, A.K., Dadlani, M., 2010. The subcellular basis of seed priming. Current Sciences. 99, 450-456.

Voigt, E.L., T.D., Almeida, R.M., Chagas, L.F.A., Ponte, R.A., viegas Silveira, J.G.A., 2009. Source–sink regulation of cotyledonary reserve mobilization during cashew (Anacardium occidentale) seedling establishment under NaCl salinity. Journal of Plant Physiology. 166, 80-89.

Windauer, l., Altuna, A., Benech- Arnold, F., 2007. Hydrotime analysis of Lesquerella fendleri seed germination responses to priming treatments. Industrial Crops and Products. 25, 70-74.

Ya-jing, G., Jin, H., Xian-ju, W., Chen-xia, S., 2009. Seed priming with chitosan improves maize germination and seedling growth in relation to physiological changes under low temperature stress. Journal of Zhejiang University Science B. 10(6), 427-433.

Yousefi tanha, A., 2014. Effect of seed priming treatments to improve germination of winter annual green manure seeds under cold stress. Senior Thesis seed science and technology. University of ShahreKord Iran. [In Persian with English Summary].