بررسی پاسخ گندم به سطوح مختلف کود فسفر و شوری در شرایط مزرعه‌ای

نوع مقاله: مقاله کوتاه

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

3 بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

4 محقق، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

چکیده

پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر مقادیر متفاوت فسفر (0، 100، 200 و 300 کیلوگرم سوپرفسفات‌تریپل در هکتار) بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم در شرایط متفاوت شوری (1.88، 7.22 و 16.14 دسی‌زیمنس برمتر) به صورت یک آزمایش بصورت کرت‌های خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مرکز ملی تحقیقات شوری اجرا گردید. نتایج نشان داد که با افزایش شوری آب آبیاری همبستگی بین عملکرد گندم و فسفر کاهش یافت. الگوی پاسخ گندم به مصرف فسفر در شوری‌های آب آبیاری 1.88 و 7.22 دسی‌زیمنس بر متر از معادله درجه دوم تبعیت کرد، لیکن این همبستگی در شوری آب آبیاری 7.22 دسی‌زیمنس بر متر از نظر آماری معنی‌دار نبود. در شوری آب آبیاری 16.14 دسی‌زیمنس بر متر، عکس‌العمل دانه گندم به فسفر از الگوی خاصی تبعیت نکرد و فسفر نتوانست تاثیر معنی‌داری بر عملکرد دانه گندم داشته باشد. طبق نتایج این تحقیق مصرف 150 کیلوگرم کود سوپرفسفات تریپل در شوری‌های آب آبیاری 1.88 و 7.22 دسی‌زیمنس بر متر توصیه می‌شود. ضمنا نتایج این پژوهش نشان داد که با افزایش شوری نیاز گندم به کود فسفری کاهش یافت، و امکان جبران کاهش عملکرد ناشی از تنش شوری با افزایش میزان مصرف کود فسفری امکان پذیر نیست.

کلیدواژه‌ها


 

Allen, J.D., Pechenik, J.A., 2010. Understanding the effects of low salinity on fertilization success and early development in the sand dollar Echinarachnius parma. The Biological Bulletin. 218(2), 189-199.

Balali, M., Mohajeremilani, P., Khademi, Z., Doroodi, M.S., Mashayekhi, H.H., Malakooti, M.J., 2000. A comprehensive computer model for fertilizer recommendation towards sustainable agriculture. Ammozeshe Keshavarzi Press, Karaj. [In Persian].

Fageriaa N.K., Gheyib, H.R., Moreirac, A., 2011. Nutrient bioavailability in salt affected soils. Journal of Plant Nutrition. 34, 945-962.

Grattan, S.R., Grieve, C.M., 1999. Mineral nutrient acquisition and response by plants grown in saline environments. In: Pessarakli, M. (ed.), Hand Book of Plant and Crop Stress. CRC Press, NY, USA, pp. 203-229.

Karimi, M., 2015. A Guideline for Wheat Nitrogen Fertilization. Sahrasharq Press, Mashhad. [In Persian].

Karimi, M., 2019. Wheat responses to the interactive effects of salinity and potassium sulphate application. Environmental Stresses in Crop Sciences. 12(1), 239-249. [In Persian].

Karimizarchi, M., Aminuddin, H., Khanif, M.Y., Radziah, O., 2016. Effect of elemental sulphur timing and application rates on soil P release and concentration in maize. Pertanika Journal of Tropical Agricultural Science. 39, 235 - 248.

Khoshgoftarmanesh, A., Nourbakhsh, F., 2009. Salinity and plant residue effects on soil available phosphorus. Journal of Plant Nutrition. 23(6), 954-966.

Malakouti, M.J., Keshavarz, P., Saadat, S., Kholdebarin, B., 2003. Plant Nutrition under Saline Conditions. Sana press, Tehran. [In Persian].

Moshiri, F., Shahabi, A.A., Keshavarz, P., Khoogar, Z., Feiziasl, V., Tehrani, M.M., Asadirahmani, H., Samavat, S., Qeibi, M.N., Sadri, M.H., Rashidi, N., Khademi, Z., 2014. Guidelines for Integrated Soil Fertility and Plant Nutrition Management of Wheat. Sana Press, Tehran. [In Persian].

Talbi Zribi, O., Slama, I., Trabelsi, N., Hamdi, A., Smaoui, A., Abdelly, C., 2018. Combined effects of salinity and phosphorus availability on growth, gas exchange, and nutrient status of Catapodium rigidum. Arid Land Research and Management. 32(3), 277-290.

Villora, G., Moreno, D.A. Pulgar, G., Romero, L., 2000. Salinity affects phosphorus uptake and partitioning in zucchini. Communications in Soil Science and Plant Analysis. 31(3-4), 501-507.