گزارش علمی کوتاه: بررسی صفات تعیین کننده عملکرد ذرت شیرین(Zea mayes var saccharata) در شرایط آبیاری معمولی و تنش کم آبی با استفاده از روش‌های چند متغیره آماری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهواز

2 دانشیار، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

4 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

چکیده

به منظور مطالعه اثر تنش خشکی بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ذرت شیرین، تحقیقی در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی (ایستگاه طرق-مشهد) در سال  1389، در قالب  آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی و با چهار تکرار انجام شد. در کرت­های اصلی مقادیر مختلف آبیاری در سه سطح (شامل آبیاری کامل، تنش ملایم و تنش شدید به ترتیب بر اساس  100، 80 و 60 درصد ظرفیت زراعی)  و در کرت­های فرعی رقم (Ksc403، مریت و آبسیژن) و روش کاشت (روی پشته و کف جوی) قرار گرفتند. در این آزمایش عملکرد و 17 صفت موثر در عملکرد مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین هیبریدهای مختلف از نظر صفات مورد اندازه گیری تفاوت معنی­دار وجود دارد. همچنین اثر تنش خشکی بر صفات مورد ارزیابی معنی­دار بود. در این آزمایش صفات طول بلال، تعداد برگ بالای بلال اصلی و تعداد ردیف دانه در بلال به ترتیب دارای بالاترین همبستگی مثبت با عملکرد دانه بودند. با توجه به نتایج به دست آمده از نتایج رگرسیون گام به گام و تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، می­توان نتیجه گرفت که صفات وزن هزار دانه، طول دوره گرده افشانی تا کاکل دهی و تعداد دانه در بلال تعیین کننده محدودیت­های ذرت شیرین در تولید دانه هستند.

کلیدواژه‌ها