بررسی اثر غلظت‎های مختلف بی‎کربنات سدیم (تنش قلیائیت) بر برخی از واریته های کلم در سیستم هیدروپونیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان

چکیده

به منظور بررسی اثر غلظتهای مختلف بیکربنات سدیم بر عملکرد چهار واریته مهم کلم، یک آزمایش گلخانهای با دو فاکتور شامل واریته در چهار سطح (کلم گل، کلم پیچ، کلم بروکسل و کلم قمری) و بیکربنات سدیم در سه سطح (صفر، 10 و 20 میلی مولار) با سه تکرار انجام شد. تجزیه دادهها در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. بذور جوانهدار شده در مرحله چهار برگی به گلدانهای چهار لیتری حاوی محلول غذایی هوادهی شده انتقال یافتند. پس از یک ماه رشد، دانهالها به مدت دو ماه تحت تاثیر تیمار بیکربنات سدیم قرار گرفتند. نتایج نشان داد که وزن خشک برگ و ریشه با افزایش غلظت بیکربنات سدیم به طور معنیداری کاهش یافت. در پاسخ به افزایش بیکربنات سدیم، محتوای کلروفیل a، کلروفیلb، Fv/Fm و کارایی فتوسنتزی (PI) در تمام واریتهها کاهش نشان داد؛ این در حالی بود که کمترین کاهش کلروفیلa و کلروفیلb در کلم پیچ و کلم گل مشاهده شد. فرایندهای تنظیم اسمزی در پاسخ به افزایش غلظت بیکربنات سدیم در گیاهان کلم فعال شد به گونهای که در واریته کلم قمری افزایش در میزان پرولین و کربوهیدرات محلول مشاهده شد. در اثر افزایش غلظت بیکربنات سدیم، میزان فسفر، پتاسیم، منیزیم، آهن، روی و منگنز گیاهان کاهش و میزان سدیم و کلسیم افزایش یافت. تنش بی‎کربنات سدیم در غلظت20 میلی مولار باعث کاهش معنی‎دار غلظت آهن در برگ و ریشه گردید به طوری که در برگ غلظت آهن در این سطح نسبت به شاهد نزدیک به 150 درصد کاهش نشان داد. در ارتباط با واریته‎ها نتایج نشان داد که بیشترین میزان غلظت آهن در واریته‎های کلم قمری و کلم پیچ مشاهده شد.

کلیدواژه‌ها