بررسی اثرات سالیسیلیک اسید و سایکوسل بر روند تبادلات گازی بادرشبویه (.Dracocephalum moldavica L) در شرایط تنش خشکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان ، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان ، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

4 عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، ایران

چکیده

به ­منظور بررسی اثرات سالیسیلیک اسید و سایکوسل بر تبادلات گازی گیاه دارویی بادرشبویه در شرایط تنش کم ­آبی پژوهشی در بهار سال­های 1393 و 1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان به اجرا درآمد. آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات با دو عامل سطوح رطوبتی و تنظیم‌کننده‌های رشد در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. عامل اصلی سطوح رطوبتی در دو سطح بدون تنش ( آبیاری کامل تا انتهای دوره رشد)، تنش کم ­آبی ( آبیاری کامل تا قبل از شروع گلدهی و قطع آبیاری قبل از شروع گلدهی تا انتهای دوره رشد) اجرا شد. عامل فرعی سطوح مختلف سالیسیلیک اسید (800 و 1600 میکرومولار)، سایکوسل (600 و 1200 میکرومولار) و شاهد (محلول‌پاشی با آب مقطر) که قبل از گلدهی به­ صورت یک‌بار محلول‌پاشی اعمال شد. نتایج نشان داد که اثر متقابل مرحله نمونه‌برداری در سال در رطوبت در هورمون برای صفات غلظت CO2 زیر روزنه­ ای، تعرق، هدایت روزنه ­ای و کارایی مصرف آب فتوسنتزی در سطح احتمال یک درصد کاملاً معنی‌دار گردید. غلظت CO2 زیر روزنه ­ای در مراحل شروع گلدهی، گلدهی کامل و انتهای گلدهی روندی افزایشی دارد اما میزان تعرق، هدایت روزنه­ای، فتوسنتز و کارایی مصرف آب فتوسنتزی روندی کاهشی دارند. تیمار سایکوسل ( 600 میکرومولار) در مرحله انتهای گلدهی موجب افزایش غلظت CO2 زیر روزنه ­ای نسبت به سایر تیمارها شد. تیمار سالیسیلیک اسید (800 میکرومولار) موجب افزایش تعرق، هدایت روزنه­ ای و فتوسنتز نسبت به سایر تیمارها می­شود. نتایج نشان داد که تیمار سالیسیلیک اسید می­تواند از طریق کاهش آنزیم کلروفیلاز موجب افزایش کلروفیل شده و سرعت فتوسنتز را افزایش دهد و از طریق افزایش هدایت روزنه­ ای موجب افزایش تعرق شده و اثرات منفی ناشی از تنش خشکی را تعدیل می­کند.

کلیدواژه‌ها


Aghlmand, S., Esmailpour, B., Jalilvand, P., Heidari, H., 2017. Effect of salicylic acid and paclobutrazole on growth and physiological traits of basil under water stress conditions. Process and Plant Function, 9, 35-44.

Ahmadi, A., Baker, D.A., 2001. The effect of water stress on activities of key regulatory enzymes of the sucrose to starch pathway in wheat. Plant Growth Regulation. 35, 81-91.

Amiri, A., Parsa, M., Nezami, A., Ganjeali, A., 2011. The effects of drought stress at different phenological stages on growth indices of chickpea (Cicer arietinum L.) in greenhouse conditions. Iranian Journal of Pulses Research 1, 69-84. [In Persian]

Andlibi, B., Nori. F., 2014. The effect of cycocel on photosynthetic activity and essential oil of Foeniculum vulgare under drought stress. Plant Biology of Iran. 29, 91-104.

Armand, N., Amiri, H., Ismaili, A., 2015. Interaction of methanol spray and water-deficit stress on photosynthesis and biochemical characteristics of Phaseolus vulgaris L. cv. Sadry. Photochemistry and Photobiology. 10, 1111-12548.

Boush, S.M., Schwrz, K., Alegre, L., 1999. Enhanced formation of α-tocopherol and highly Oxidize diterpenes in water-stressed Rosemary plants. Plant Physiology. 121, 1047-1052.

Clark, J.M., McCiag, T.N., 1982. Evaluation of techniques for screening for drought resistance in wheat. Crop Science. 22, 503-505.

Costa, M.L., Civello, P.M., Chaves, A.R., Martinez, G.A., 2005. Effects of ethephon and 6-benzylaminopurine on chlorophyll degrading enzymes and a peroxidase-linked chlorophyll bleaching during post-harvest senescence of broccoli (Brassica oleracea L.) at 20°C. Post-harvest Biology and Technology. 35, 191-199.

Cutt, J. R., Klessig, D.F., 1992. Salicylic acid in plants a changing perspective. Pharmaceutical Technology. 16, 25-34.

DaCosta, M., Wang, Z., Huang, B., 2004. Physiological adaptation of Kentucky bluegrass localized soil drying. Crop Science. 44, 1307-1314.

Fischer, R.A., Rees, D., Sayer, K.D., Lu, Z.M., Candon, A.G., Saavedra, A.L., 1998. Wheat yield progress associated with higher stomatal conductance and photosynthesis rate, and coolercanopies. Crop Science. 38, 1467-1475.

Ganjeali, A., Porsa, H., Bagheri, A., 2011. Assessment of Iranian chickpea (Cicer arietinum L.) germplasms for drought tolerance. Agriculture Water Management. 98, 1477-1484.

Ghai, N., Setia, R.C., Setia, N., 2003. Effect of paclobutrazol and salicylic acid on chlorophyll content, hill activity and yield components in Brescia napus L. Phytomorphology. 52, 83-87.

Gruters, U., Fangmeir, A., Jager, H.J., 1995. Modelling stomatal responses of spring wheat (Tritium aestivum L.) to ozone and different levels of water supply. Environmental Pollution. 80, 141-149.

Haiati, P., Rowshan, V., 2014. Effects of exogenous salicylic acid on growth factors and quality and quantity of essential oil in Satureja hortensis L. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants. 29, 808-817.

Hosseinzadeh, S.R., Cheniany, M., Salimi, A., 2014. Effects of foliar application of methanol on physiological characteristics of chickpea (Cicer arietinum L.) under drought stress. Iranian Journal of Pulses Research. 5, 71-82. [In Persian with English summary].

Hussein, M.S., El-Sherbeny, S.E., Khalil, M.Y., Naguib, N.Y., Aly, S.M., 2006. Growth characters and chemical constituents of Dracocephalum moldavica L. plants in relation to compost fertilizer and planting distance. Journal of Scientica Horticulture. 108, 322-331.

Karimi, S., Yadollahi, A., Arzani, K., 2015. Gas-exchange response of almond genotypes to water stress. Photosynthetica. 53, 29-34.

Khalilzadeh, R., Seyed Sharifi, R., Jalilian, J., 2017. The effect of cycocel and seed inoculation with growth promoting bacteria on yield, chlorophyll fluorescence indexon some physiological traits of wheat under water restriction conditions. Process and Plant Function. 21, 247-258.

Khodary, A.S.E., 2004. Effect of salicylic acid on the growth, photosynthesis and carbohydrate metabolism in salt stressed maize plants. International Journal of Agriculture and Biology. 226, 1560–8530.

Mardani, H. Bayat, H., Azizi, M., 2010. Effect of salicylic acid spray on morphological and physiological characteristics of cucumber seedlings (Cucumis sativus L.) under drought stress conditions. Iranian Horticultural Science. 3: 326-320.

Mozhafrian, V., 2003. Dictionary of the Iranian Plant Names. Contemporary Culture Publications. Tehran. 362 pp.

Nejadsahebi, M., Moallemi, N., Landi, A., 2010. Effects of cycocel and irrigation regimes on some physiological parameters of three olive cultivars. American Journal of Applied Sciences. 7, 459-465.

Niakan M., Ghorbanli M., 2007. The effect of drought stress on growth parameters, photosynthetic factors, content of protein, Na and K in shoot and root in two soybean cultivar. Rostaniha. 8, 17-29. [In Persian with English Summery]

Omidi, H., Sorushzadeh, A., Salehi, A., Dinghizli, F., 2005. Evaluation of priming effects on germination of rapeseed. Agricultural Sciences and Industrials. 19, 125- 135. [In Persian with English summary].

Pagter, M., Bragato, C., Brix, H., 2005. Tolerance and physiological responses of Phragmites australis to water deficit. Aquatic Botany. 81, 285-299.

Pak Mehr, A., 2009. Priming effect of salicylic acid on some morphological and physiological properties of cowpea under water stress. MSc thesis, Faculty of Agriculture, Zanjan University. [In Persian with English Summery]

Parida, A.K., Dass, A.B., 2005. Salt tolerance and salinity effects of NaCl salinity on respiration, photosynthesis and leaf extension growth in Beta vulgaris. Plant, Cell and Environment. 6, 675-677.

Pirasteh-Anosheh, H., Emam, Y., Ashraf, M., Foolad, M. R., 2012. Exogenous application of salicylic acid and chlormequat chloride alleviates negative effects of drought stress in wheat. Advanced Studies in Biology. 4, 501-520.

Rahbarian, R., Khavari-nejad, R., Ganjeali, A., Bagheri, A.R., Najafi, F., 2011. Drought stress effects on photosynthesis, chlorophyll fluorescence and water. Acta Biologica Cracoviensia-Series Botanica. 53, 47-56.

Soroori, S., Moghadam, M., Hasheme Moghadam, H., 2013. Effect of nitrogen fertilizer and row spacing on yield and amount of essential oil Dracocephalum moldavica L. Journal of Agricultural Improvement. 4, 179-194

Ramrudi, M., Khoram, AS., 2013. Interaction effects of salicylic acid spraying and irrigation treatments on some quantitative, qualitative and osmotic factors of Basil. Journal of Applied Ecophysiology of Plants. 1, 19-32.

Saei, A., Zamani, Z., Talaie, A., Fatahi, R., 2006. Influence of drought stress periods on olive (Olea europaea L.) leaves stomata. International Journal of Agriculture and Biology. 4, 430-433.

Taghipour, Z., Asghari-Zakaria, R., Zare, N., Zadeh, S., 2014. Evaluation of drought stress tolerance in several populations of Aegilops triuncialis. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research 22: 55-66. [In Persian with English Summery]

Taheri, S., Arghavani, M., Mortazavi, S., 2017. Morph physiological evaluation of African lawn affected by salicylic acid under water stress conditions. Iranian Horticultural Science. 2, 431-442. [In Persian with English Summery]

Wang, L.J., Fan, L., Loescher, W., Duan, W., Guo-Jie, L., Jian-Shan, C., Hai, L., Li., S., 2010. Salicylic acid alleviates decreases in photosynthesis under heat stress and accelerates recovery in grapevine leaves. BMC Plant Biology. 10, 34-41.

Yamori, M., Hikosaka, K., Way, D.A., 2013 Temperature response of photosynthesis in C3, C4, and CAM plants: temperature acclimation and temperature adaptation. Photosynthesis Research. 13, 74- 76.

Yordanov, I., Velikova, V., Tsonev, T., 2003. Plant responses to drought and stress tolerance. Bulgharestan Journal of Plant Physiology. 2, 187-206.

Yuan, G., Luo, Y., Sun, X., Tang, D., 2003. Evaluation of crop water stress index for detection water stress in winter wheat in the north china plain. Agricultural Water Management. 64, 29-40.

Zlatev, Z.S., Yardanov, I.T., 2004. Effect of soil drought on photosynthesis and chlorophyll fluorescence in bean plants. Bulgarian Journal of Physiology. 30, 3-18.