دانشگاه بیرجند تنش‌های محیطی در علوم زراعی 2228-7604 3 1 2010 09 11 Effects of three types of fertilizers on essential oil, photosynthetic pigments, and osmoregulators in chamomile under drought stress تاثیر سه نوع کود بر درصد اسانس، رنگدانه های فتوسنتزی و تنظیم کننده های اسمزی در بابونه تحت تنش خشکی 23 33 80 10.22077/escs.2010.80 FA الیاس آرزمجو کارشناس ارشد زراعت مصطفی حیدری استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زابل احمد قنبری دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زابل براتعلی سیاه سر استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زابل احمد احمدیان استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشکده فنی و مهندسی تربت حیدریه Journal Article 2009 08 06 In order to study the effects of drought stress and three types of fertilizers on photosynthetic pigments, osmotic regulators and essential oil of chamomile, a split plot field experiment based on CRD design was conducted with three replications in 2008 at university of Zabol. Drought treatments included 90% FC  (control W₁), 70% FC (W₂) and 50% FC (W₃) as main plots and fertilizer treatments included non fertilizer (F₁), chemical fertilizer (F₂), manure (F₃) and compost (F₄)  as sub plots. In this study, drought stress led to increased essential oil percentage, whereas the greatest essential oil percentage and yield obtained when 70% FC was applied. Increasing drought stress level enhanced the amount of carotenoid, proline, and carbohydrate in leaves, while decreased the amount of Ch a and Ch b. Among fertilizers, chemical fertilizer had the highest effect on essential oil content. Results showed that chamomile accumulates proline and carbohydrates to tolerate the drought stress. The maximum essential oil content could be achieved applying mild water stress levels. Moreover, using manure fertilizer under high level of drought stress was more effective. <strong>به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و سه نوع کود شیمیایی، دامی و کمپوست زباله شهری بر رنگدانه­ های فتوسنتزی، تنظیم کننده­ های اسمزی و اسانس بابونه، آزمایشی به صورت کرت­های خرد شده و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال  1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا گردید. تیمار تنش خشکی در سه سطح شامل شاهد یا 90 درصد ظرفیت زراعی مزرعه(</strong><strong>W₁</strong><strong>)، 70 درصد ظرفیت زراعی(</strong><strong>W₂</strong><strong>)  و 50 درصد ظرفیت زراعی</strong><strong>(</strong><strong>W₃</strong><strong>) به عنوان فاکتور اصلی و تیمار مصرف انواع کود در چهار سطح شامل شاهد یا بدون مصرف کود (</strong><strong>F₁</strong><strong>)، کود شیمیایی (</strong><strong>F₂</strong><strong>)، 25 تن در هکتار</strong><strong>کود دامی (</strong><strong>F₃</strong><strong>) و 25 تن در هکتار</strong><strong>کمپوست زباله شهری (</strong><strong>F₄</strong><strong>) به عنوان فاکتور فرعی بودند. در این آزمایش خشکی سبب افزایش درصد اسانس شد اما بیشترین درصد اسانس و عملکرد اسانس در سطح خشکی 70 درصد ظرفیت زراعی مشاهده گردید. با بالا رفتن سطح تنش خشکی بر میزان کاروتنوئید، پرولین و کربوهیدرات در بافت سبز برگ افزوده ولی از میزان کلروفیل </strong><strong>a</strong><strong> و کلروفیل </strong><strong>b</strong><strong> آن کاسته شد. مصرف کود شیمیایی نسبت به سایر تیمارهای کودی بیشترین تاثیر را بر صفات مورد مطالعه در این آزمایش داشت. نتایج نشان داد که در گیاه دارویی بابونه برای مقاومت به خشکی مقدار پرولین و کربوهیدرات افزایش می یابد. براساس نتایج این آزمایش می توان بالاترین میزان اسانس بابونه را با اعمال تنش متوسط (70درصد ظرفیت زراعی) به دست آورد. در سطوح بالای تنش خشکی نیز استفاده از کود دامی از کارایی بیشتری در گیاه بابونه برخودار است. </strong> https://escs.birjand.ac.ir/article_80_f033ab37c30201f73f142449d037028d.pdf